PRZEJŚCIA Z PAMIĘCI - Monika Sznajderman, Aneta Prymaka-Oniszk, Tomasz Kosiek
20.12.2025
O tym co zobaczymy, a czego nie, w rodzinnych albumach.
Co słyszymy, gdy nie mówi się wprost.
Jak opowiadać swoim głosem o swojej, umniejszonej społeczności.
Albo gdy ma się głos złożony, kontrastowy, niejednoznaczny.
O tym jak kontekst rodzinnych historii buduje nas współczesnych, naszą tożsamość i nasze narracje podczas „Miasta z rzeką” rozmawia Tomek Kosiek ze znakomitymi: Moniką Sznajderman i Anetą Prymaką-Oniszk.
PRZEJŚCIA Z PAMIĘCI
O historii rodzinnej w reportażu
Aneta Prymaka-Oniszk – reporterka, pisarka. Autorka książek: „Kamienie musiały polecieć. Wymazywana przeszłość Podlasia” (2024) i „Bieżeństwo 1915. Zapomniani uchodźcy” (2016) oraz współautorka zbiorów: „Ludowa historia kobiet” (2023) i „Białoruś. Ojczyzna dobrej jakości” (2020).
Laureatka Nagrody Historycznej „Polityki” im. Mariana Turskiego, Grand Press Czytelników – Reporterska Książka Roku 2024, Nagrody Literackiej im. Wiesława Kazaneckiego, Książki Roku 2016 Warszawskiej Premiery Literackiej, nominowana do Nagrody Literackiej „Nike”, do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego, Nagrody Literackiej m. st. Warszawy i Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego.
Od 2014 roku prowadzi stronę internetową biezenstwo.pl. Obecnie mieszka w Białymstoku.
Monika Sznajderman – antropolożka kultury; stopień doktora nauk humanistycznych otrzymała w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie. Autorka książek Zaraza. Mitologia dżumy, cholery i AIDS, Współczesna Biblia Pauperum. Szkice o wideo i kulturze popularnej, Błazen. Maski i metafory, Fałszerze pieprzu. Historia rodzinna oraz Pusty las.
Redaktorka kilku antologii esejów, m. in. Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem, Znikająca Europa (z Kathariną Raabe), Jako dowód i wyraz przyjaźni. Reportaże o Pałacu Kultury (z Magdaleną Budzińską), Przecież ich nie zostawię. O żydowskich opiekunkach w czasie wojny (z Magdaleną Kicińską) i Kwestia charakteru. Bojowniczki z getta warszawskiego (z Sylwią Chutnik).
Od 1996 roku prowadzi Wydawnictwo Czarne. Za książkę Fałszerze pieprzu uhonorowana Nagrodą im. Marii i Łukasza Hirszowiczów, Nagrodą Literacką Miasta Radomia oraz Nagrodą im. Jerzego Turowicza.
Została również wyróżniona przez Kapitułę i Dyrekcję Fundacji im. Jerzego Bonieckiego – Polcul za działalność społeczną, wydawniczą oraz popularyzację czytelnictwa, a także nominowana do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego, Nagrody Literackiej Nike, nagrody Śląski Wawrzyn Literacki oraz do Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus.
Laureatka nagrody „Portrety 2019” przyznawanej przez Miesięcznik „Kraków” za książkę Pusty las. Książka ta znalazła się również w finale Nagrody Literackiej Nike.
W 2020 roku została laureatką Nagrody im. Václava Buriana za wkład w dziedzinie kultury do dialogu środkowoeuropejskiego.
Urodziła się w Warszawie, od ponad trzydziestu lat mieszka w Beskidzie Niskim.
Tomasz Kosiek – antropolog społeczno-kulturowy, adiunkt w Instytucie Historii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Badawczo eksploruje wschodniokarpackie pogranicza, przyglądając się zagadnieniom tożsamości, pamięci i lokalnym strategiom ekonomicznym.
Pomysłodawca portalu www.wododzial.pl. Na co dzień mieszka w Sanoku, gdzie wspiera menadżersko zespół Wernyhora.
W wolnych chwilach włóczy się z ulubionym aparatem po Europie Środkowej między Sanem, Dniestrem i Cisą, dokumentując fotograficznie fascynujący go świat i jego mieszkańców.