Wesprzyj nas!

Czołowy ukraiński pisarz Andrij Lyubka o pamięci, która tworzy się dzisiaj, o jej pojemności i granicach podczas Festiwalu Literackiego Miasto z rzeką.

09.12.2025
Żyjemy w momencie historycznym. Nie tylko dla Ukrainy ale też dla naszej części Europy i świata.
Świadomość osób żyjących w okolicznościach wojny obejmuje spektrum doświadczeń, które chce się od razu zapomnieć i jednocześnie, które powinno się, a wręcz musi się zapamiętać. Dla wielkiej historii, dla wytłumaczenia innym, kiedyś, w innych miejscach, w innych pokoleniach.
O pamięci, która dzieje się dziś, o jej pojemności i granicach opowiedział nam czołowy ukraińskich pisarz - Andrij Lubka. Spotkanie poprowadziła Maria Semenczenko.
PAMIĘĆ PODRĘCZNA
Wojna widziana od tyłów
Andrij Lubka Andriy Lyubka— ukraiński poeta, pisarz i eseista.
Ukończył Wojskowe Liceum w Mukaczewie, studiował filologię ukraińską na Uniwersytecie Narodowym w Użhorodzie oraz bałkanistykę na Uniwersytecie Warszawskim.
Autor tomów poezji: „Osiem miesięcy schizofrenii”, „Terroryzm”, „Czterdzieści dolarów plus napiwek”; zbioru opowiadań „Zabójca”; tomu poezji w niemieckim tłumaczeniu „Notaufnahme”; książki eseistycznej „Spać z kobietami”; powieści „Karbid” (w top 5 książek roku według BBC Ukraina; polskie tłumaczenie znalazło się na krótkiej liście Nagrody Literackiej Angelus w 2017 roku); zbioru opowiadań „Pokój dla smutku”; eseistyki „Saudade”; powieści „Twoje spojrzenie, Cio-Cio-san”; reportażu podróżniczego o Bałkanach „W poszukiwaniu barbarzyńców”; powieści „Mała ukraińska powieść”; zbioru esejów „Coś jest ze mną nie tak” oraz książki non-fiction „Wojna od tyłów” (wydanie polskie: Wydawnictwo "Pogranicze")
Jest także tłumaczem z języka polskiego, chorwackiego, serbskiego i angielskiego, a także kuratorem dwóch międzynarodowych festiwali poetyckich.
Laureat nagród „Debiut” (2007), „Kijowskie Laurowe” (2011), wyróżniony Nagrodą Literacką Fundacji Kowalewych (USA), laureat Nagrody im. Jurija Szewelowa za najlepszą książkę eseistyczną 2017 roku w Ukrainie. Laureat Literackiej Nagrody im. Josepha Conrada (2024).
Książki Andrija Lubki zostały wydane w 15 krajach.
Członek jury najbardziej prestiżowej nagrody literackiej Ukrainy – Nagrody im. Tarasa Szewczenki.
Od 2022 roku aktywnie zaangażowany w działalność wolontariacką, m.in. w organizację zbiórek i zakup ponad 350 pickupów dla Sił Zbrojnych Ukrainy. Za tę działalność został odznaczony przez Naczelnego Dowódcę Sił Zbrojnych Ukrainy i Ministra Obrony.
W 2023 roku znalazł się na liście 100 liderów Ukrainy według „Ukraińskiej Prawdy”, a także został laureatem Aspen Institute Kyiv Award for Value-Based Leadership.
Dyrektor Instytutu Strategii Europy Środkowej.
Wiceprezes PEN Ukraine.
Mieszka w Użhorodzie.
Maria Semenchenko — ukraińska dziennikarka, reporterka i redaktorka z Kijowa. Pisała dla Hromadske, Reporters., Czytomo, Suspilne, Lokalna Historia, Ukraїnska Prawda, i innych mediów. Publikowała również w polskich czasopismach: Wyborcza, Słówka, W drodze, Nowa Europa Wschodnia, Culture.pl.
Była jedną z autorek specjalnego projektu Suspilnego „Dzienniki okupacji”. Kuratorka konkursu reportażu literackiego Samowydanie oraz serii książek non-fiction o tej samej nazwie wydawanych przez oficynę Tempora.
Do 2016 roku pracowała jako redaktorka działu „Społeczeństwo” w ogólnoukraińskiej gazecie codziennej Deń. Absolwentka Mohylańskiej Szkoły Dziennikarstwa.
W kręgu jej zawodowych zainteresowań znajdują się tematy społeczne i prawoczłowiecze, ludzkie historie, kultura oraz reportaż literacki.
Od początku pełnoskalowej inwazji Rosji aktywnie działała w dwóch wolontariackich projektach informacyjnych: War. Stories from Ukraine i Post To Stop War In Ukraine.
W 2022 roku zdobyła dwie nagrody w ogólnoukraińskim konkursie profesjonalnego dziennikarstwa Honor Zawodu – w kategoriach „Najlepszy wywiad” oraz „Najlepszy materiał na temat praw kobiet”.

Zapisz się na newsletter

Zostaw nam swój adres e-mail, aby otrzymywać najnowsze informacje i bądź na bieżąco